Kıdem sürenize göre kaç hafta önceden bildirim yapılması gerektiğini, peşin ödeme halinde net ele geçecek ihbar tazminatını ve vergi kesintilerini hesaplayın.
İş hukukunda belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinde taraflara (işçi veya işveren) fesih iradesini önceden karşı tarafa bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Bu yükümlülüğün temel gayesi, işverene ayrılan işçinin yerine yeni personel bulabilmesi için makul bir zaman tanımak; işçiye ise işsiz kalmadan önce yeni bir iş arama imkanı sağlamaktır. 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca, fesih bildiriminin yapılmasından itibaren geçmesi gereken asgari yasal bildirim önelleri işçinin kıdem süresine göre 4 kademede belirlenmiştir:
Bu süreler nispi emredici nitelikte olup, iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine artırılabilir; ancak kanunda belirtilen bu asgari sınırların altına düşürülemez. Bildirim süresi tanımaksızın iş sözleşmesini derhal sonlandırmak isteyen taraf (genellikle işveren), bu sürelere ait giydirilmiş brüt ücreti peşin ödemek suretiyle fesih hakkını kullanabilir. Bu ödemeye ihbar tazminatı adı verilir.
İhbar tazminatı hesabında da tıpkı kıdem tazminatında olduğu gibi işçinin son aylık giydirilmiş brüt ücreti esas alınır (çıplak maaş + devamlılık arz eden yemek, servis, prim, ikramiye payları). Ancak kıdem tazminatından farklı olarak iki hayati kural geçerlidir:
Aşağıdaki tabloda 2026 yılı aylık brüt asgari ücreti (33.030,00 TL) ile aylık 60.000 TL giydirilmiş brüt ücret üzerinden %15 başlangıç gelir vergisi dilimi ve binde 7,59 damga vergisi kesintisiyle hesaplanan net tutarlar yer almaktadır:
| Kıdem Süresi | Bildirim Süresi | Aylık Giydirilmiş Brüt | Brüt İhbar Tutarı | Gelir Vergisi (%15) | Damga Vergisi (‰7,59) | Net İhbar Tazminatı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0 – 6 Ay Arası | 2 Hafta (14 Gün) | 33.030,00 TL | 15.414,00 TL | - 2.312,10 TL | - 117,00 TL | 12.984,90 TL |
| 6 Ay – 1,5 Yıl | 4 Hafta (28 Gün) | 33.030,00 TL | 30.828,00 TL | - 4.624,20 TL | - 234,00 TL | 25.969,80 TL |
| 1,5 Yıl – 3 Yıl | 6 Hafta (42 Gün) | 33.030,00 TL | 46.242,00 TL | - 6.936,30 TL | - 351,00 TL | 38.954,70 TL |
| 3 Yıldan Fazla | 8 Hafta (56 Gün) | 33.030,00 TL | 61.656,00 TL | - 9.248,40 TL | - 468,00 TL | 51.939,60 TL |
| 3 Yıldan Fazla | 8 Hafta (56 Gün) | 60.000,00 TL | 112.000,00 TL | - 16.800,00 TL | - 850,08 TL | 94.349,92 TL |
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre bildirim süresi kısmen kullandırılıp kısmen paraya çevrilemez. Örneğin 8 haftalık bildirim öneli olan bir işçiye 4 hafta çalıştırılıp kalan 4 haftanın ihbar tazminatı ödenemez. Bu durumda işveren, işçiyi hiç bildirim süresi kullandırmamış gibi tam 8 haftalık ihbar tazminatını ödemek zorunda kalır.
Kendi isteğiyle (istifa ederek) işten ayrılan işçi, gerekçesi ne olursa olsun (evlilik, askerlik, emeklilik vb. dahil) ihbar tazminatı talep edemez. Bilakis, işverene kanuni bildirim süresini tanımadan aniden ayrılırsa işverenin ihbar tazminatı talep etme hakkı doğar.
İşçinin 4857 Sayılı Kanun Md. 24 gereği haklı nedenle sözleşmeyi feshetmesi halinde kıdem tazminatı ödenir ancak ihbar tazminatı ödenmez. Benzer şekilde işverenin Md. 25/II ahlak ve iyi niyet kuralları gereği feshetmesi halinde işçiye ihbar tazminatı verilmez.
İşçiye ihbar süresi kullandırılırken işçinin istirahat raporu alması veya yıllık izne çıkarılması halinde, rapor ve izin günleri ihbar süresinden sayılmaz; bildirim süresi raporun bittiği tarihe kadar uzar.
İşveren bildirim süresi kullandırdığı işçiye 4857 Sayılı Kanun Madde 27 uyarınca mesai saatleri içinde günde en az 2 saat ücret kesintisi yapmaksızın yeni iş arama izni vermekle yükümlüdür.
İhbar tazminatı, fesih anında derhal ödenmesi gereken bir alacaktır. İşverenin süre tanımaksızın çıkış vermesine rağmen ihbar tazminatını ödememesi halinde, işçi önce noter kanalıyla ihtarname göndererek işvereni temerrüde düşürür. İhbar tazminatında faiz türü yasal faizdir.
Ardından adliyelerdeki Arabuluculuk Bürosu'na başvuru yapılarak dava şartı yerine getirilir. Arabuluculukta uzlaşma sağlanamazsa 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan İş Mahkemesi'nde dava açılır veya doğrudan ilamsız icra takibi başlatılabilir.
4857 Sayılı İş Kanunu Madde 17 uyarınca ihbar süreleri kıdeme göre şu şekildedir: 6 aydan az çalışanlar için 2 hafta (14 gün), 6 ay–1,5 yıl arası için 4 hafta (28 gün), 1,5 yıl–3 yıl arası için 6 hafta (42 gün), 3 yıldan fazla çalışanlar için 8 hafta (56 gün). Sözleşmede daha uzun süreler belirlenebilir.
İhbar tazminatından ‰7,59 oranında Damga Vergisi ve çalışanın yıl içindeki kümülatif matrahına göre %15–%35 artan oranlı Gelir Vergisi kesilir. Kıdem tazminatından farklı olarak SGK primi kesilmez ancak gelir vergisi kesilmesiyle net tutar kıdem tazminatına göre daha düşük kalır.
Haklı bir gerekçe olmaksızın derhal istifa eden işçi ihbar tazminatı alamaz; aksine yasal ihbar süresine uymadan ayrılırsa işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir. Öte yandan 4857 SK Madde 24 kapsamında haklı nedenle fesih yapan işçi ihbar tazminatı ödemez.
Hayır. Belirli süreli iş sözleşmelerinde sözleşme belirlenen tarihte kendiliğinden sona erdiğinden ihbar yükümlülüğü doğmaz. Ancak zincirleme belirli süreli sözleşmelerde Yargıtay, ilişkiyi belirsiz süreli kabul ederek ihbar yükümlülüğü ve kıdem hakkı tanıyabilmektedir.
Evet. İşverenin haksız feshinde işçi hem kıdem hem de ihbar tazminatına aynı anda hak kazanır. Vergilendirme farklıdır: Kıdem tazminatı (tavan dahilinde) gelir vergisinden muaftır; ihbar tazminatında ise gelir vergisi kesilir.
Evet. İhbar öneli süresinde raporlu olunan günler bu süreye dahil edilmez; bildirim öneli durur ve raporun sona ermesiyle birlikte kaldığı yerden devam eder. Bu nedenle raporlu dönem uzadıkça çalışanın iş yerinde çalışması gereken toplam süre de uzar.
Evet. 4857 SK Madde 17/4 uyarınca işveren, bildirim sürelerine uymak yerine bu süreye karşılık gelen ücreti peşin ödeyerek iş sözleşmesini derhal feshedebilir. Bu durumda tazminat tutarı giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır ve vergi kesintileri yapılır.
Evet. TİS veya bireysel iş sözleşmesinde yasal minimumdan daha uzun ihbar süreleri kararlaştırılabilir. Örneğin 3 yıl üzeri kıdem için sözleşmede 12 hafta belirlenmişse bu süre esas alınır. Yasal süreden daha kısa süre belirlemek ise geçersizdir.
İhbar tazminatı alacakları için 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Bu süre, tazminata hak kazanılan tarihin (fesih tarihinin) ertesi gününden başlar. 5 yıl içinde arabuluculuk veya iş mahkemesi yoluyla talep edilmeyen alacaklar zamanaşımına uğrar.
Evet. Kıdem tazminatında olduğu gibi ihbar tazminatında da hesaplama giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır; yani yemek, yol yardımı, düzenli primler ve ikramiyelerin aylık payı da dahil edilir. Yalnızca yıllık izin ücreti 'çıplak' ücret üzerinden hesaplanır.