TÜİK tarafından her ay açıklanan on iki aylık ortalamalara göre TÜFE değişim oranı üzerinden yasal azami kira artışını, yeni aylık kiranızı ve ev sahibinin isteyebileceği tavan tutarı hesaplayın.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi gereğince, tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından belirlenen tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir.
Bu kural hem konutlar hem de çatılı işyerleri için bağlayıcıdır. Taraflar anlaşmamış olsa dahi hâkim tarafından belirlenecek artış oranı da bu 12 aylık TÜFE tavanını hiçbir koşulda aşamaz.
| Kira Sözleşmesi Dönemi | Uygulanacak Artış Tavanı | Yasal Dayanak | Ev Sahibinin Hakları |
|---|---|---|---|
| 1. - 5. Kira Yılı Arası | TÜİK 12 Aylık TÜFE Ortalaması | TBK Md. 344/1-2 | Yalnızca TÜFE tavanı kadar artış isteyebilir |
| 5. Yıl ve Sonrası (Yenileme) | Emsal Rayiç + Hakkaniyet İndirimi | TBK Md. 344/3 | Kira Tespit Davası açarak rayice yükseltebilir |
| 10 Yıllık Uzama Sonu (1+10 Yıl) | Fesih ve Tahliye | TBK Md. 347 | Gerekçe göstermeksizin sözleşmeyi feshedebilir |
Hayır. 7409 Sayılı Kanun ile konut kiralarına getirilen %25'lik geçici tavan 1 Temmuz 2024 tarihi itibarıyla tamamen sona ermiştir. Bu tarihten sonra yenilenen konut ve işyeri sözleşmelerinde yasal azami artış sınırı, 6098 Sayılı TBK m. 344 gereğince TÜİK tarafından açıklanan son 12 aylık ortalamalara göre TÜFE değişim oranıdır.
6098 Sayılı TBK Madde 344 emredici bir hukuk kuralıdır. Sözleşmede TÜFE oranının üzerinde (örneğin %70 veya dolar/altın bazlı) bir artış maddesi yazılı olsa dahi, bu şart yasal tavanı aşan kısım yönünden hukuken kesin hükümsüzdür. Ev sahibi TÜFE tavanından fazla artış talep edemez.
Hayır. Kiracı yasal TÜFE artışını uygulayarak yeni kirayı banka yoluyla düzenli ödediği sürece temerrüde düşmez. Ev sahibi salt 'istediğim zammı yapmadın' gerekçesiyle kiracıyı tahliye edemez.
Kira sözleşmesi 5 yılı doldurduğunda ev sahibi TBK m. 344/3 uyarınca 'Kira Tespit Davası' açabilir. Bu davada hâkim TÜFE oranıyla bağlı kalmaksızın, bölgedeki emsal rayiçleri inceleyerek hakkaniyet indirimi (%10-%20) ile yeni bir rayiç kira belirler. Ancak 5 yıl dolmadan TÜFE'nin üzerinde artış istenemez.
Sözleşme yenileme ayından bir önceki ayda ödenen net kira bedeli.
TBK Md. 344 uyarınca uygulanabilecek yasal azami artış oranı tavanıdır.
Mevcut kiraya eklenecek azami miktar
12 ay boyunca ödenecek toplam fark
Yeni oran üzerinden 12 aylık toplam
6098 Sayılı TBK m. 344 emredici bir hukuk kuralıdır. Kira sözleşmesinde "kira her yıl %60 veya döviz/altın bazında artar" şeklinde bir madde yer alsa dahi, bu şart kanunun emredici tavanını aştığı ölçüde hukuken kesin hükümsüzdür (geçersizdir). Kiracı yasal TÜFE tavanı kadar artış yapıp bankadan ödediği sürece tahliye edilemez veya temerrüde düşürülemez.