Kısmi Süreli (Part-Time) Çalışanların Kıdem Tazminatı ve İzin Hakları
- 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca kısmi süreli çalışan işçi, haklı bir neden olmadıkça tam süreli emsal işçiye göre farklı bir işleme tabi tutulamaz (Eşit Davranma İlkesi).
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre; part-time işçinin kıdem tazminatına esas '1 yıllık hizmet süresi', fiilen çalışılan saatlerin toplanmasıyla değil, İŞE BAŞLAMA TARİHİ İLE FESİH TARİHİ ARASINDAKİ TAKVİM YILI ESAS ALINARAK hesaplanır.
- Kısmi süreli çalışanın 1 yıllık kıdem tazminatı tutarı, o işçinin sözleşmesinde belirlenen haftalık/aylık çalışma saatine göre hak ettiği 1 aylık ortalama brüt ücreti kadardır.
- Yıllık izin süresi bakımından da part-time çalışanlar tam süreli işçiler gibi aynı izin gün sayısına (1-5 yıl arası 14 gün, 5 yıldan fazla 20 gün) hak kazanır; izin gün sayısı kısaltılamaz.
- İhbar süreleri (önelleri) de kısmi süreli işçiler için takvim süresi olarak tam süreli işçilerle birebir aynıdır (2, 4, 6 veya 8 hafta).
2026 yılında part-time (kısmi süreli) ve çağrı üzerine çalışan işçilerin kıdem tazminatı, ihbar süresi ve yıllık izin hakları: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun takvim yılı kuralı, saatlik ücret dönüşümü ve eşit davranma ilkesi.
2026 Kısmi Süreli (Part-Time) Çalışan Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Tablosu
Haftada 20 saat ve 30 saat çalışan part-time işçilerin farklı hizmet sürelerindeki kıdem ve ihbar hakları:
| Haftalık Çalışma Saati | Saatlik Brüt Ücret | Aylık Ortalama Brüt Gelir | 3 Yıllık Brüt Kıdem | 6 Haftalık İhbar Tazminatı | Damga Vergisi (%0.759) | Net Ele Geçen Kıdem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 15 Saat / Hafta | 200,00 TL | 13.000,00 TL | 39.000,00 TL | 18.000,00 TL | 296,01 TL | 38.703,99 TL |
| 20 Saat / Hafta | 250,00 TL | 21.650,00 TL | 64.950,00 TL | 30.000,00 TL | 492,97 TL | 64.457,03 TL |
| 30 Saat / Hafta | 250,00 TL | 32.500,00 TL | 97.500,00 TL | 45.000,00 TL | 740,03 TL | 96.759,97 TL |
| 20 Saat / Hafta (Uzman) | 400,00 TL | 34.640,00 TL | 103.920,00 TL | 48.000,00 TL | 788,75 TL | 103.131,25 TL |
Kısmi Süreli Çalışmanın Hukuki Tanımı: 4857 Sayılı Kanun Maddesi
4857 Sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasında kısmi süreli iş sözleşmesi tanımlanmıştır: 'İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir.' İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği'nin 6. maddesi uyarınca, emsal tam süreli çalışmanın (haftalık 45 saat) en fazla üçte ikisi (30 saat) oranına kadar yapılan çalışmalar kısmi süreli çalışma kabul edilir.
Kısmi süreli çalışmanın temel taşı 'Ayrım Gözetmeme İlkesi'dir. Kanunun 13. maddesinin 2. fıkrası emreder: 'Kısmi süreli çalışan işçi, ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin kısmi süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz.' Bu amir hüküm kıdem tazminatı, ihbar süresi ve yıllık izin haklarının tamamını doğrudan koruma altına almaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 'Takvim Yılı' Kuralı: Günleri Toplama Hatası
İş hukuku uygulamasında işverenlerin en sık düştüğü yanılgı, part-time çalışan bir işçinin fiilen çalıştığı gün veya saatleri toplayıp 365 güne bölerek kıdem süresi bulmaya çalışmasıdır. Örneğin haftada 2 gün çalışan bir işçiye 'Sen yılda ancak 100 gün çalıştın, 1 yılı doldurman için 3-4 yıl geçmesi gerekir' demek açık bir hukuka aykırılıktır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ve 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik ve değişmez kararlarında bu konu kesinliğe kavuşturulmuştur: Kısmi süreli çalışan işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için gerekli olan 1 yıllık hizmet süresinin hesabında, iş sözleşmesinin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki TAKVİM SÜRESİ esas alınır. İşçi haftada sadece 1 gün dahi çalışsa, işe girdiği tarihten itibaren 365 takvim günü geçtiği anda 1 yıllık kıdem tazminatı hakkına eksiksiz olarak hak kazanır.
Tazminat Miktarının Hesaplanması: Aylık Emsal Ücret
Takvim yılı üzerinden 1 yıllık kıdemi dolduran kısmi süreli çalışana ne kadar kıdem tazminatı ödenecektir? Yargıtay'ın benimsediği adil denkleştirme formülü şöyledir: İşçinin haftalık çalışma saatine göre hak ettiği 1 aylık ortalama brüt kazanç bulunur. Örneğin haftada 20 saat çalışan ve saat ücreti 250 TL olan bir personelin haftalık brüt geliri 5.000 TL'dir. Bir ay ortalama 4,33 hafta kabul edildiğinden (veya haftalık ücret 30/7 katsayısıyla çarpılarak), aylık ortalama brüt kazancı 21.650 TL olarak tespit edilir.
İşçi kaç takvim yılı çalışmışsa (örneğin 3 yıl), her bir yıl için bu 1 aylık ortalama brüt kazancı (21.650 TL) tutarında kıdem tazminatı alır. (3 yıl x 21.650 TL = 64.950 TL brüt kıdem). Bu formül sayesinde çalışanın hak ettiği para fiilen çalıştığı süreyle tam bir uyum içinde orantılanmış olur.
Kısmi Süreli Çalışanın Yıllık İzin Hakkı: Gün Sayısı Kısaltılamaz
Yıllık ücretli izin konusunda Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği'nin 13. maddesi çok açıktır: 'Kısmi süreli ya da çağrı üzerine çalışan işçiler ile ödünç iş ilişkisi kurulan işçiler de yıllık ücretli izin hakkından tam süreli çalışanlar gibi yararlanır ve farklı işleme tabi tutulamaz.'
Buna göre 1 takvim yılını dolduran part-time çalışan, kanunun emrettiği 14 günlük yasal izin süresine aynen hak kazanır. İşveren 'Sen zaten haftada 2 gün çalışıyorsun, sana 4 gün izin yeter' diyemez. İşçi 14 günlük izne ayrıldığında, o 14 takvim günü içinde denk gelen çalışma günlerinde işe gelmez ve o günlerin ücreti kendisine tam olarak ödenir. Kullanılmayan izinlerin fesih anındaki ücreti de son saatlik ücreti üzerinden hesaplanarak ödenir.
İhbar Önelleri ve Bildirim Süreleri: Tam Süreli İşçiyle Aynıdır
4857 Sayılı Kanun'un 17. maddesinde öngörülen bildirim süreleri (2, 4, 6 ve 8 hafta) takvim haftası olarak düzenlenmiştir. Kısmi süreli çalışan bir işçinin iş sözleşmesi feshedilirken, kıdemine karşılık gelen ihbar öneli eksiksiz kullandırılmalıdır.
Örneğin 2 yıl kıdemi olan part-time bir işçiye işveren 6 hafta önceden yazılı bildirim yapmak zorundadır. Bu 6 haftalık ihbar süresi boyunca işçi yine kendi sözleşmesindeki haftalık saatleri kadar çalışmaya devam eder ve günde en az 2 saatlik [yeni iş arama izninden](/hesaplayici/is-arama-izni) çalışma günlerinde aynen yararlanır. Bildirim öneli peşin ödenerek fesih yapılacaksa, 6 haftalık süreye denk gelen çalışma saatlerinin brüt ücreti ihbar tazminatı olarak peşin ödenir.
Kısmi Süreli Çalışan Kıdem ve İhbar Tazminatı Talep Dilekçesi Taslağı
İş akdi feshedilen part-time personelin haklarını talep etmek için işverene göndereceği resmi başvuru taslağı:
[İŞVERENİN / ŞİRKETİN TİCARİ UNVANI] GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
ÇALIŞANIN ADI SOYADI : [Adınız Soyadınız] - T.C. Kimlik No: [TC Numaranız] İŞE GİRİŞ - ÇIKIŞ : [Başlama Tarihi] - [Ayrılış Tarihi] ÇALIŞMA ŞEKLİ : Haftalık [Haftalık Çalışma Saatiniz] Saat Kısmi Süreli (Part-Time)
KONU : 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 13 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu yerleşik içtihatları uyarınca kıdem, ihbar ve izin alacaklarımın ödenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR : Şirketiniz nezdinde [Başlama Tarihi] - [Ayrılış Tarihi] tarihleri arasında haftalık [Saat] saat kısmi süreli iş sözleşmesi kapsamında görev yaptım. İş sözleşmem [Fesih Nedeni] ile sona erdirilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun müstakar kararları uyarınca, kısmi süreli çalışanların kıdem süresi işe başlama ve bitiş tarihleri arasındaki takvim süresi üzerinden hesaplanmaktadır. İşyerinizdeki [Toplam Yıl] yıllık kıdemime karşılık gelen kıdem tazminatımın, bildirim süreme ait ihbar tazminatımın ve birikmiş yıllık izin ücretlerimin hesaplanmasını talep ederim.
Yasal kesintiler haricinde net tazminat tutarlarımın 3 iş günü içinde aşağıda bildirdiğim banka hesabıma transfer edilmesini, aksi halde arabuluculuk ve İş Mahkemesi nezdinde yasal yollara başvurulacağını saygılarımla arz ve talep ederim.
Tarih: [Gün/Ay/Yıl] | İsim-Soyisim: [Adınız Soyadınız] | İmza: Banka Bilgileri: [Banka Adı] - IBAN: TR[24 Haneli IBAN]
SGK Prim Günlerinin Eksik Bildirimi ve Emeklilik Kıdemine Etkisi
Kısmi süreli çalışanlarda SGK bildirimleri fiilen çalışılan saatlerin 7,5'a bölünmesiyle (aylık en fazla 30 gün) prim günü olarak tescil edilir. Örneğin ayda 60 saat çalışan bir işçinin aylık SGK prim günü 8 gün (60 / 7,5 = 8) olarak sisteme yansır.
Ancak kıdem tazminatı bakımından SGK'daki prim gün sayısının azlığı hiçbir hak kaybı doğurmaz. İşçi SGK hizmet dökümünde yılda 100 gün primli görünse dahi, işyerindeki kıdem tazminatı hakkı takvim yılı üzerinden 1 tam yıl sayılır. Emeklilik açısından ise işçi, 5510 Sayılı Kanun Madde 41 uyarınca eksik kalan günlerini genel sağlık sigortası ve isteğe bağlı primle veya borçlanma yoluyla tam aya tamamlayabilir.
Çağrı Üzerine Çalışma (On-Call) ve Kısmi Süreli Kıdem Ayrımı
4857 Sayılı Kanun'un 14. maddesinde düzenlenen 'Çağrı Üzerine Çalışma' da kısmi süreli iş sözleşmesinin özel bir türüdür. Çağrı üzerine çalışmada taraflar haftalık çalışma süresini belirlememişlerse, kanun gereğince haftalık çalışma süresi 20 saat kararlaştırılmış sayılır.
İşveren işçiyi hiç çağırmasa veya haftada 5 saat çalıştırsa dahi, sözleşmede kararlaştırılan sürenin (veya yasal 20 saatin) ücretini ödemekle yükümlüdür. Çağrı üzerine çalışan işçinin kıdem tazminatı da işe giriş tarihinden itibaren takvim süresi esas alınarak ve haftalık asgari 20 saatlik emsal brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Tam Süreliden Kısmi Süreliye Geçişte Kıdem Hesabı
Birçok çalışan önce tam süreli (haftada 45 saat) çalışmakta, daha sonra doğum sonrası kısmi süreliye geçmekte veya çalışma saatlerini düşürmektedir. Yargıtay'ın bu konudaki çözümü 'Dönemsel Ağırlıklı Ortalama' ilkesidir:
İşçinin tam süreli çalıştığı dönem için tam süreli emsal brüt maaşı üzerinden, kısmi süreli çalıştığı dönem için ise kısmi süreli brüt geliri üzerinden ayrı ayrı hesaplama yapılır. İki dönemin kıdem tutarları toplanarak nihai kıdem tazminatı belirlenir. Bu kural işçinin tam süreli geçmiş emeklerinin düşük part-time maaşıyla tırpanlanmasını önler.
Yargıtay Kararları Işığında Part-Time İşe İade Davası Hakları
Part-time çalışanlar da 4857 Sayılı Kanun'un 18-21. maddelerinde düzenlenen iş güvencesi hükümlerinden tam olarak yararlanır. İşyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışıyorsa ve part-time işçinin işyerindeki takvim süresi en az 6 ayı geçmişse, iş sözleşmesinin geçerli bir sebep olmadan feshedilmesi halinde işe iade davası açabilir.
Mahkeme işe iadeye karar verdiğinde boşta geçen süre ücreti (en çok 4 aya kadar) işçinin haftalık çalışma saatine göre hesaplanır; işe başlatmama tazminatı ise mahkemenin takdir ettiği 4 ila 8 aylık ücret tutarında işverenden tahsil edilir.
Part-Time Çalışanın İşsizlik Maaşı Alma Şartları (4447 Sayılı Kanun)
Kısmi süreli çalışan personelin işsizlik maaşına hak kazanması 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümlerine tabidir. Kanuna göre son 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik primi ödenmiş olması ve iş sözleşmesinin feshinden önceki son 120 gün içinde hizmet akdinin kesintisiz devam etmesi gerekir.
Part-time çalışanlar için en kritik güvence 7166 Sayılı Kanun ile getirilen '120 gün kuralı' esnekliğidir: İşçi son 120 gün içinde her gün fiilen primli olmasa dahi, iş sözleşmesi devam ettiği sürece 120 gün şartını sağlamış sayılır. İşsizlik ödeneği tutarı ise, işçinin son 4 aylık ortalama brüt kazancının %40'ı oranında hesaplanır ve asgari ücretin brüt tutarının %80'ini aşamaz.
Kısmi Süreli Çalışmada Fazla Sürelerle Çalışma ve Fazla Mesai
4857 Sayılı Kanun'un 41. maddesinde 'Fazla Sürelerle Çalışma' kavramı düzenlenmiştir. Haftalık çalışma süresinin sözleşmeyle 45 saatin altında (örneğin 20 saat) belirlendiği hallerde, işçinin 20 saatin üzerinde yaptığı ancak 45 saati aşmayan çalışmaları fazla sürelerle çalışma sayılır.
Her bir saat fazla sürelerle çalışma için işçiye normal saat ücretinin yüzde yirmibeş (%25) fazlası ödenir. Şayet part-time işçi haftalık 45 saati de aşacak şekilde çalıştırılmışsa, 45 saati aşan her bir saat için yüzde elli (%50) zamlı fazla mesai ücreti ödenmesi kanuni zorunluluktur. İşveren 'Sen part-time çalışansın, fazla mesai alamazsın' diyemez.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun Part-Time İşçilik Alacakları Karar Özeti
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarında kısmi süreli çalışmaya dair şu ilkeler kesin kurala bağlanmıştır: 1. Takvim Yılı İlkesinin Emrediciliği: Kıdem süresi belirlenirken çalışılan gün ve saatlerin toplanarak takvim yılına oranlanması kanuna aykırıdır; işe giriş ve çıkış arasındaki takvim süresi esastır. 2. Kıdem Tazminatında Tavan: Part-time çalışanın 1 aylık emsal brüt ücreti üzerinden hesaplanan kıdem tazminatı, 1475 Sayılı Kanun'daki genel kıdem tavanını aşamaz (ancak part-time ücretler genelde tavanın altında kaldığından fiili kazanç tam ödenir). 3. Hafta Tatili Ücreti: Haftanın 6 günü kısmi süreli çalışan işçi 4857 Sayılı Kanun Madde 46 uyarınca hafta tatiline hak kazanır ve çalışmadığı gün için 1 günlük kısmi ücretini tam alır.
Part-Time Çalışanın Kıdem ve İzin Alacaklarını Belirleme Yolu
Kısmi süreli çalışan personelin kıdem tazminatı ve izin ücretini hesaplama adımları:
1. İşe Giriş ve Çıkış Tarihi Arasındaki Takvim Yılını Belirleyin
Haftada kaç gün veya kaç saat çalıştığınıza bakılmaksızın işe başlama ile fesih tarihi arasındaki takvim süresini gün ve yıl olarak çıkarın.
2. Aylık Ortalama Fiili Çalışma Saatini ve Brüt Maaşı Tespit Edin
Son 1 yıllık dönemdeki haftalık çalışma saatlerinizin aylık ortalamasını (haftalık saat x 4,33) bulun ve saatlik brüt ücretinizle çarparak 1 aylık emsal çıplak brüt ücretinizi bulun.
3. Düzenli Yan Menfaatlerin Saat Başı Payını Ekleyin
Çalıştığınız günlerde verilen yemek, yol veya prim haklarının aylık brüt payını temel ücrete ekleyerek giydirilmiş brüt ücreti oluşturun.
4. Hizmet Yılı ile Giydirilmiş 1 Aylık Ücreti Çarpın
Toplam takvim yılı sayınız ile 1 aylık giydirilmiş brüt ücretinizi çarpıp binde 7,59 damga vergisi düşerek net kıdem tazminatınızı belirleyin.
Bu Konu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Part-time (kısmi süreli) çalışan kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet. 4857 Sayılı Kanun Madde 13 gereğince part-time çalışanlar da tam süreli işçiler gibi aynı işyerinde 1 takvim yılını doldurduklarında kıdem tazminatına tam olarak hak kazanırlar.
Part-time çalışanın 1 yıllık kıdemi nasıl hesaplanır?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre çalışılan saatler toplanmaz; işe başlama tarihi ile fesih tarihi arasındaki takvim süresi (365 gün) esas alınır.
Part-time çalışanın kıdem tazminatı miktarı ne kadardır?
İşçinin sözleşmesinde belirlenen haftalık çalışma saatine karşılık gelen 1 aylık ortalama brüt kazancı, her tam hizmet yılı için kıdem tazminatı olarak ödenir.
Kısmi süreli çalışanın yıllık izin süresi kısaltılabilir mi?
Hayır. Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği Madde 13 gereğince part-time çalışanlar da tam süreli çalışanlar gibi en az 14 gün (5 yıldan sonra 20 gün) yıllık izin kullanır.
Part-time çalışan ihbar tazminatı alabilir mi?
Evet. İşveren bildirim öneli tanımadan fesih yaparsa, işçinin takvim kıdemine karşılık gelen (2, 4, 6 veya 8 hafta) ihbar tazminatını peşin ödemek zorundadır.
2026 yılı güncel mevzuat parametreleri, yasal tavanlar ve resmi formüllerle anında hesaplama yapın.
Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Hesaplama
14, 20 ve 26 günlük kıdem baremlerine göre birikmiş izin alacağı ve net tahsilat tutarı.
2026 Kıdem Tazminatı Hesaplama Robotu
H1 ve H2 tavanlarıyla giydirilmiş brüt ücret üzerinden net kıdem tazminatı.
Çalışma Hayatı ve Hak Arama Araştırmacısı
Kadın çalışan hakları, evlilik ve askerlik nedeniyle iş akdi feshi, yıllık izin ve yeni iş arama izni mevzuatı üzerine uzmanlaşmış içerik yazarı.
Arabuluculuk Son Tutanağı Sonrası Dava Açma Süresi, Ücret Tarifesi ve İcra Edilebilirlik
7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu Madde 3 ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu çerçevesinde; son tutanağın düzenlenmesinden sonra işe iade davasında 2 haftalık hak düşürücü süre, işçilik alacaklarında zamanaşımı, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hesaplamaları, anlaşma belgesine Sulh Hukuk Mahkemesi'nden icra edilebilirlik şerhi alma usulü, ilamlı icra takibi ve resmi mahkeme şerh dilekçesi taslağı.
Hizmet Tespiti Davası: SGK Kaydı Yapılmayan Çalışmanın İspatı ve 5 Yıllık Hak Düşürücü Süre 2026
İşveren tarafından sigortasız (kayıt dışı) çalıştırılan veya SGK'ya eksik bildirilen işçilerin geriye dönük prim günlerini ve gerçek ücretlerini tescil ettirmek için açtığı Hizmet Tespiti Davası şartları, 5510 Sayılı Kanun Madde 86/9, 5 yıllık hak düşürücü sürenin istisnaları, bordro ve komşu işyeri tanıklarının delil değeri ve İş Mahkemesi dava dilekçesi taslağı.
Sendikal Tazminat ve Ayrımcılık Davası: 6356 Sayılı Kanun Kapsamında İşçi Hakları
6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Madde 25 uyarınca sendikal tazminat, 1 yıllık ücret tutarındaki asgari tazminat tabanı, sendikal ayrımcılığın ispatı ve işe iade süreci.
Bu Konu Hakkında Sorunuz veya Yaşadığınız Bir Uyuşmazlık Var mı?
Kıdem, ihbar, işe iade, mobbing ve fesih süreçleriyle ilgili uyuşmazlıklarınızı yazabilir; mevzuat uzmanlarımızın değerlendirmelerini inceleyebilirsiniz.