Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılma ve Kıdem Tazminatı Rehberi
- 1475 sayılı Kanun 14/3 maddesi uyarınca askerlik sevk belgesi ile ayrılan erkek işçiye kıdem tazminatı eksiksiz ödenir.
- Bedelli askerlik celbi çıkanlar da dilerse kıdem tazminatını alarak ayrılabilir ya da ücretsiz izin kullanabilir.
- İhbar süresi şartı yoktur; askerlik bitiminde 2 ay içinde başvuran işçiyi işe almayan işveren 3 aylık tazminat öder.
Zorunlu askerlik veya bedelli askerlik sebebiyle iş akdini fesheden personelin kıdem tazminatı alma şartları, dilekçe örneği ve sevk belgesi prosedürü.
Askerlik Nedeniyle Fesihte Yasal Haklar ve Süreler Tablosu
Muvazzaf ve bedelli askerlik feshinde uygulanan mevzuat parametreleri:
| Askerlik Türü / Durum | Yasal Dayanak | Kıdem Tazminatı Durumu | Terhis Sonrası İşe Dönüş Hakkı |
|---|---|---|---|
| Muvazzaf Askerlik (6 Ay / 12 Ay) | 1475 SK Md. 14/1-c | Kıdem tazminatı eksiksiz ödenir | 2 ay içinde başvuru ile öncelikli işe alım (Md. 31) |
| Bedelli Askerlik (1 Ay Temel Eğitim) | Yargıtay 9. HD İçtihadı | Kıdem tazminatı alarak fesih hakkı vardır | Terhis sonrası işe dönüş başvurusu yapılabilir |
| Bedelli Askerlikte Ücretsiz İzin | 7179 Sayılı Askeralma Kanunu | Sözleşme feshedilmez, ücretsiz izin kullanılır | Eğitim bitiminde işe aynen devam edilir |
| İşverenin İşe Başlatmama Tazminatı | 4857 SK Madde 31/son | Başvuruya rağmen başlatılmazsa | 3 aylık ücret tutarında özel tazminat ödenir |
1475 Sayılı Kanun Maddesi-3: Muvazzaf Askerlik Kıdem Tazminatı
1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinin birinci fıkrasının 3. bendi uyarınca; muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla iş sözleşmesini fesheden işçi, en az 1 yıllık kıdemi bulunması kaydıyla kıdem tazminatına hak kazanır. Askerlik sebebiyle ayrılma hakkı, hem 6 aylık zorunlu erbaş/erlik hizmetini hem yedek subaylık/astsubaylık celplerini hem de 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamındaki BEDELLİ ASKERLİK celplerini eksiksiz kapsar.
Bedelli Askerlikte İki Seçenek: Ücretsiz İzin mi, Kıdem Tazminatı mı?
7179 sayılı Kanun kapsamında 1 aylık temel askerlik eğitimine tabi tutulan bedelli askerler için Yargıtay iki farklı hukuki yol benimsemiştir: 1. Kıdem Tazminatını Alarak İstifa Etme: İşçi askerlik celp emrini işverene sunarak sözleşmesini 1475 m. 14/3 uyarınca feshedebilir ve birikmiş tüm kıdem tazminatını alarak ayrılabilir. 2. Ücretsiz İzin Kullanma: İşçi iş akdini feshetmek istemiyorsa, celp süresi boyunca işverenden 1 aylık ücretsiz izin talep edebilir ve terhis sonrası aynı işine geri dönebilir.
Makul Süre Kuralı: Askere Gitmeden Ne Kadar Önce İstifa Edilebilir?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına göre, askere gidecek işçinin celp tarihinden hemen önceki gün istifa etmesi şart değildir. İşçinin askeri hazırlıklarını yapması, ailesiyle vedalaşması ve memleketine gitmesi gibi insani ve sosyal ihtiyaçları gözetilerek 'MAKUL BİR SÜRE ÖNCE' işten ayrılabileceği kabul edilir.
Yargıtay uygulamada 15 gün ile 45 gün arasındaki süreleri 'makul süre' kabul etmektedir. Ancak celp tarihine 6 ay varken askerlik gerekçesiyle ayrılmak hakkın kötüye kullanılması sayılabilir.
Terhis Sonrası İşe Dönüş Önceliği (İş Kanunu m. 31)
4857 sayılı İş Kanunu'nun 31. maddesi uyarınca; askerlik ödevini tamamlayan işçiler, terhis tarihinden itibaren 2 ay içinde eski işyerlerine başvururlarsa, işveren boş kadro varsa derhal, yoksa açılacak ilk kadroda onları öncelikle işe almak zorundadır. Bu şarta uymayan işveren, işçiye 3 aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür.
Askerlik Nedeniyle Fesih Dilekçesi Taslağı
DİLEKÇE METNİ:
[ŞİRKETİN TİCARİ UNVANI] İNSAN KAYNAKLARI MÜDÜRLÜĞÜ'NE
KONU: 1475 sayılı Kanun m. 14/1-3 uyarınca muvazzaf askerlik sebebiyle iş akdinin feshi ve kıdem tazminatımın ödenmesi talebidir.
Şirketiniz nezdinde [İşe Başlama Tarihi] tarihinden bu yana [Göreviniz] olarak görev yapmaktayım.
Milli Savunma Bakanlığı Askeralma Genel Müdürlüğü'nün ekteki celp ve sevk belgesinden anlaşılacağı üzere [Celp/Sevk Tarihi] tarihinde vatani görevimi yerine getirmek üzere birliğime teslim olacağım.
1475 sayılı Kanunun 14. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendi gereğince iş sözleşmemi askerlik sebebiyle [İşten Ayrılış Tarihi] tarihi itibarıyla feshettiğimi bildirir, birikmiş kıdem tazminatımın ve yasal haklarımın banka hesabıma ödenmesini arz ederim.
EK: Askerlik Sevk Belgesi / Celp Çağrı Evrakı
TARİH: [Gün/Ay/Yıl] ÇALIŞAN ADI SOYADI: [İmzanız] IBAN NO: [Banka ve IBAN]
Askerlik Celbi Ertelenen veya İptal Edilen İşçinin Durumu
İşçi askerlik sebebiyle işten ayrıldıktan sonra celp döneminin Milli Savunma Bakanlığı tarafından ertelenmesi veya askere sevk işleminin iptal edilmesi durumunda, işçinin işe geri dönme hakkı doğar. İşçi makul süre içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını isteyebilir. İşveren işçiyi işe almazsa fesih işverence yapılmış sayılır ve ihbar tazminatı yükümlülüğü doğabilir.
Yedek Subay ve Astsubay Adaylarının Tazminat Hakları
Yedek subay (asteğmen) veya yedek astsubay olarak askerlik yapacak üniversite mezunu çalışanlar da 1475 sayılı Kanun m. 14/3 kapsamındadır. Bu kişilerin askerlik şubesinden alacakları sevk belgesi kıdem tazminatı için tam ve kesin geçerli hukuki belgedir.
Askerlik Sonrası Kıdem Süresinin Birleşmesi
Askerlik sebebiyle kıdem tazminatını alarak ayrılan işçi, terhis sonrası aynı işyerinde yeniden işe başlarsa; önceki dönemin kıdem tazminatı ödendiği için kıdem süresi sıfırlanır. Ancak önceki dönemde kıdem tazminatı ödenmemişse, iki çalışma dönemi birleştirilerek toplam süre üzerinden kıdem tazminatı hesaplanır.
Askerlik Nedeniyle Ayrılan İşçinin İşsizlik Maaşı Hakkı
Askerlik sebebiyle işten ayrılan çalışanlar askerlik süresi boyunca işsizlik maaşı alamazlar; zira iş arama iradesi bulunmamaktadır. Ancak terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvuranlar, askerlik öncesindeki prim günleri dikkate alınarak kalan süreleri için işsizlik ödeneği almaya hak kazanırlar.
Yargıtay Kararları Işığında Bedelli Askerlikte Kıdem Tazminatı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarına göre, bedelli askerlik celbi alan çalışanlar da 1475 sayılı Kanun m. 14/3 kapsamındadır. İşverenin 'bedelli askerlik 1 aydır, kıdem tazminatı ödenmez' savunması hukuken tamamen dayanaksızdır. İşçi isterse kıdemini alarak ayrılabilir.
Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatında Noter İhtarnamesi Taslağı
NOTER İHTARNAME METNİ:
KEŞİDECİ: [Adınız Soyadınız, TC No, Adres] MUHATAP: [Şirket Unvanı, Adres]
KONU: 1475 sayılı Kanun m. 14/3 uyarınca askerlik sebebiyle iş akdinin feshi ve kıdem tazminatımın ödenmesi talebidir.
Şirketiniz nezdinde [Tarih] tarihinden bu yana çalışmaktayım. Ekte sunulan askerlik sevk belgesinden görüleceği üzere [Tarih] tarihinde vatani görevimi yapmak üzere birliğime katılacağım. İş akdimi askerlik sebebiyle feshediyorum. Kıdem tazminatımın ve yasal alacaklarımın 3 iş günü içinde [IBAN] hesabıma ödenmesini rica ederim.
Eski İşe Başlatılmama Tazminatı ve Yargıtay Uygulaması
1475 Sayılı Kanun m. 14/1-3 ve 4857 Sayılı Kanun m. 31 hükümleri muvazzaf askerlik haklarını düzenler. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik emsal kararlarına göre; askerlik hizmeti bittikten sonra 2 ay içinde eski işine dönmek için başvuran işçiyi işveren, boş kadro varsa derhal, yoksa açılacak ilk kadroda işe almak zorundadır. Bu yükümlülüğe uymayan işveren işçiye en az 3 aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü kılınır. Yargıtay ayrıca bedelli askerlik celbiyle 1 aylık temel kışla eğitimine giden çalışanların da sözleşmeyi feshedip kıdem tazminatı alabileceğini veya ücretsiz izin talep edebileceğini karara bağlamıştır.
Muvazzaf Askerlikte Sözleşmenin Askıya Alınması vs. Feshi Ayrımı
Askere gidecek olan işçi iki yasal tercihe sahiptir: Dilerse iş sözleşmesini 1475 sayılı Kanun m. 14/3 uyarınca feshederek kıdem tazminatını alır; dilerse işverenle mutabık kalarak sözleşmesini askerlik süresince askıya aldırabilir. Sözleşme askıya alındığında kıdem tazminatı ödenmez ancak terhis sonrası işe doğrudan başlama garantisi sağlanır. Fesih yolunu seçen çalışan ise birikmiş tüm parasını nakden tahsil ederek birliğine teslim olur.
Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılış ve İşe Dönüş Yol Haritası
Vatani görev sebebiyle iş akdini sonlandıracak çalışanların hak arama kılavuzu: 1. Adım: Askerlik Şubesi'nden veya e-Devlet kapısından onaylı Celp ve Sevk Belgesi (Sülüs) temin edilmelidir. 2. Adım: Celp tarihinden makul bir süre önce (15-30 gün) fesih dilekçesi sülüs belgesi eklenerek işverene yazılı tebliğ edilmelidir. 3. Adım: SGK işten çıkış kodunun 'Kod 12 (Askerlik)' olarak girildiği kontrol edilmelidir; bu kod terhis sonrası işsizlik maaşı için zorunludur. 4. Adım: 1 tam yılı aşan hizmet süresine ait kıdem tazminatının son giydirilmiş brüt ücret üzerinden peşin ödendiği teyit edilmelidir. 5. Adım: Terhis belgesi alındıktan sonra 30 gün içinde İŞKUR'a başvurulmalı, eski işe dönülmek isteniyorsa 2 ay içinde işverene yazılı işe dönüş başvurusu yapılmalıdır.
Askerlik Feshinde e-Devlet Sevk Belgesi Doğrulama ve Barkod Kontrolü
Milli Savunma Bakanlığı Askeralma Genel Müdürlüğü (ASAL) tarafından e-Devlet kapısı üzerinden verilen 'Askerlik Durum Belgesi' ve 'Askerlik Sevk Belgesi' üzerindeki karekod ve barkod numarası resmi evrak hükmündedir. İşverenin bu belgenin ıslak imzalı aslını talep etme hakkı bulunmamaktadır. Belgenin elektronik çıktısı dilekçeye eklenerek işverene sunulduğunda fesih süreci hukuken tamamlanmış olur.
Yedek Subay ve Astsubay Adaylarının Kıdem Tazminatı Durumu
Muvazzaf askerlik hizmetini er veya erbaş olarak yapacak çalışanlar ile yedek subay (asteğmen) veya yedek astsubay olarak yapacak çalışanlar arasında kıdem tazminatı hakkı bakımından hiçbir fark yoktur. Askerlik celbinde yedek subay adayı olarak sınıflandırılan çalışan da sevk belgesini ibraz ederek iş sözleşmesini 1475 Sayılı Kanun m. 14/1-3 uyarınca feshedebilir ve kıdem tazminatını tam alır. Yedek subaylık süresince Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından maaş ödenmesi, işverenin kıdem tazminatı ödeme borcunu ortadan kaldırmaz. Fesih anındaki son giydirilmiş brüt ücret üzerinden her hizmet yılı için 1 aylık ücret tutarında kıdem tazminatı peşin ödenir.
Askerlik Süresinin Emeklilik ve Kıdeme Etkisi
Askerlik nedeniyle iş sözleşmesi feshedildiğinde iş ilişkisi sona erer; dolayısıyla kışlada geçirilen askerlik süresi eski işyerindeki kıdem süresine dahil edilmez. Ancak çalışan askerlik görevini tamamladıktan sonra, 5510 Sayılı Kanun m. 41 uyarınca SGK'ya 'Askerlik Borçlanması' primlerini ödeyerek bu süreyi emeklilik prim günlerine ekletebilir. Şayet ilk sigorta başlangıcı askerlik tarihinden sonra ise, yapılan askerlik borçlanması sigorta başlangıç tarihini borçlanılan gün kadar geriye çeker ve çalışanın daha erken yaşta emekli olmasına olanak tanır.
Askerlik Sebebiyle Kıdem Tazminatı Alma Adımları
Askerlik görevi dolayısıyla işten kıdem tazminatıyla ayrılma adımları:
1. Askerlik Sevk Belgenizi (Sülüs) Alın
e-Devlet veya Askerlik Şubesi üzerinden birliğe katılış tarihinizi gösteren Askerlik Sevk Belgenizi (Sülüs) barkodlu olarak temin edin.
2. Askerlik Fesih Dilekçesini Hazırlayın
Dilekçenize sülüs belgenizi ekleyerek 1475 SK Md. 14/1-c bendi uyarınca iş akdinizi feshettiğinizi belirtin.
3. İşverene Tebliğ Ederek Kıdem Tazminatınızı İsteyin
Tazminatınızın giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanarak banka hesabınıza yatırılmasını talep edin.
4. Askerlik Dönüşü İşe İade Hakkınızı Kullanın
Terhis tarihinizden itibaren 2 ay içinde eski işvereninize yazılı başvurarak Madde 31 uyarınca işe başlatılmanızı isteyebilirsiniz.
Bu Konu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Bedelli askerlik yapan işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet. 7179 sayılı Askeralma Kanunu uyarınca bedelli askerlik de muvazzaf askerlik kapsamında kabul edildiğinden, işçi sevk belgesini ibraz ederek kıdem tazminatını alıp ayrılabilir.
Askerlik nedeniyle istifa ederken ihbar süresi beklemek zorunlu mu?
Hayır. Yargıtay içtihatları uyarınca askerlik feshinde ihbar süresi verme yükümlülüğü yoktur; işveren işçiden ihbar tazminatı talep edemez.
Askerlik sevk tarihinden kaç gün önce işten ayrılmak gerekir?
Yargıtay kararlarına göre sevk tarihinden önceki 1 ila 3 aylık makul süre içinde işten ayrılmak yasal kabul edilir.
Askerlik nedeniyle ayrılan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Askerlik süresince işsizlik maaşı ödenmez. Ancak terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvuran işçi, askerlik öncesi prim şartlarını taşıyorsa terhis sonrasında işsizlik maaşını alabilir.
Terhis olduktan sonra eski işe geri dönülebilir mi?
Evet. 4857 sayılı İş Kanunu Md. 31 uyarınca terhisten sonraki 2 ay içinde başvuran işçiyi işe almayan işveren 3 aylık maaşı tutarında tazminat öder.
2026 yılı güncel mevzuat parametreleri, yasal tavanlar ve resmi formüllerle anında hesaplama yapın.
2026 Kıdem Tazminatı Hesaplama Robotu
H1 (64.948,77 ₺) ve H2 (73.729,87 ₺) tavanlarıyla net hak edişinizi hesaplayın.
2026 İhbar Tazminatı Hesaplama Robotu
Çalışma sürenize karşılık gelen bildirim öneli ve vergi kesintisi sonrası net tutar.
Birleşik Tazminat ve Hak Ediş Motoru
Kıdem, ihbar, izin ve işsizlik maaşı tutarlarını tek hesaplama ile karşılaştırın.
Çalışma Hayatı ve Hak Arama Araştırmacısı
Kadın çalışan hakları, evlilik ve askerlik nedeniyle iş akdi feshi, yıllık izin ve yeni iş arama izni mevzuatı üzerine uzmanlaşmış içerik yazarı.
İşe İade Davası: Şartlar, Başvuru Süresi, Arabuluculuk ve Tazminat Hesabı 2026
4857 Sayılı İş Kanunu m. 18-21 uyarınca işe iade davası açma şartları, 30 işçi ve 6 ay kıdem eşiği, 1 aylık hak düşürücü zorunlu arabuluculuk süresi, 4+4 işe başlatmama ve boşta geçen süre tazminat hesabı ile noter işe başlatma başvuru ihtarnamesi rehberi.
İş Kanunu Madde 24: Haklı Fesih ile İstifa Eden İşçinin Tazminat Hakkı
Maaşın geç yatması, SGK'nın eksik bildirilmesi, fazla mesainin ödenmemesi ve mobbing durumlarında işçinin derhal fesih hakkı ve kıdem tazminatı talep süreci.
İş Kanunu Madde 25/II: İşverenin Tazminatsız İşten Çıkarma Şartları
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık (Kod 46, 49 vb.), devamsızlık, hırsızlık, sadakat yükümlülüğünün ihlali ve işverenin fesih prosedürü.
Bu Konu Hakkında Sorunuz veya Yaşadığınız Bir Uyuşmazlık Var mı?
Kıdem, ihbar, işe iade, mobbing ve fesih süreçleriyle ilgili uyuşmazlıklarınızı yazabilir; mevzuat uzmanlarımızın değerlendirmelerini inceleyebilirsiniz.