Bordro & VergiYayın: 2026-08-28 (Güncelleme: 2026-08-30)11 dk

SGK Primlerinin Eksik veya Gerçek Dışı Gösterilmesi Nedeniyle Tazminat

Can Özkan

Bordro ve Mali Mevzuat Danışmanı

Yazarın Sayfası
sgk priminin eksik yatırılması haklı fesih - SGK Primlerinin Eksik veya Gerçek Dışı Gösterilmesi Nedeniyle Tazminat
Şema ve Bilgi Grafiği: SGK Primlerinin Eksik veya Gerçek Dışı Gösterilmesi Nedeniyle Tazminat (2026 Yılı Güncel Parametreleri)
Öne Çıkan Başlıca Maddeler (Hızlı Özet)
  • Maaşın bir kısmının bankaya yatırılıp kalan kısmının elden verilmesi veya bordroda asgari ücretten gösterilmesi işçiye Madde 24/II-e uyarınca derhal haklı fesih imkanı tanır.
  • Bordrolara imza atılmış olması işçinin gerçek ücretini ispat etmesine hukuki engel teşkil etmez; Yargıtay hayatın olağan akışı ve emsal ücret araştırmasını esas alır.
  • İş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçi, ihbar süresi beklemeksizin ayrılır ve kıdem tazminatını gerçek maaşı üzerinden talep eder.
  • İşten ayrılma yılının sonundan itibaren 5 yıl içinde açılacak hizmet tespiti davası ile geçmişe dönük tüm SGK prim farkları ve emeklilik hakları geri kazanılır.

Gerçek maaşı yüksek olduğu halde SGK'ya asgari ücretten bildirilen veya elden ödeme yapılan işçinin haklı fesih, kıdem tazminatı ve hizmet tespiti hakları.

Mevzuat ve Karşılaştırma Tablosu

Asgari Ücretten Bildirilen vs. Gerçek Maaş Karşılaştırma Tablosu

Gerçek brüt maaşı 55.000 TL olan ancak bordroda 33.030 TL asgari ücretten gösterilen işçinin hak kayıpları:

Hak Kalemi / ParametreBordroda Gösterilen (Asgari Ücret)Gerçek Olması Gerekenİşçinin Uğradığı Net Kayıp
Yıllık Kıdem Tazminatı Tutarı33.030,00 TL / yıl55.000,00 TL / yılHer çalışma yılı için 21.970,00 TL eksik tazminat
İhbar Tazminatı Matrahı (8 Hafta)66.060,00 TL110.000,00 TL43.940,00 TL eksik ihbar tazminatı
Aylık İşsizlik ÖdeneğiTaban Ödenek SeviyesindeTavan İşsizlik Maaşı Seviyesinde10 ay boyunca her ay yaklaşık %50 daha az maaş
Gelecekteki Emeklilik MaaşıTaban Emekli AylığıYüksek Primli Hak EdişÖmür boyu düşük emekli maaşı bağlanması
Hukuki İnceleme

Elden Maaş Ödenmesi ve SGK Priminin Düşük Bildirilmesi Neden Suçtur?

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca işveren, çalıştırdığı sigortalıların prime esas kazançlarını (tüm ayni ve nakdi brüt gelirlerini) tam ve eksiksiz olarak SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. İşverenlerin vergi dilimlerinden ve sigorta primi işveren payından kaçınmak amacıyla işçinin maaşının bir kısmını (genellikle asgari ücret tutarını) bankadan yatırıp, kalan tutarı elden zarf içinde veya üçüncü şahıs hesaplarından göndermesi hem Türk Ceza Kanunu bakımından vergi ziyaı ve belgede sahtecilik suçu, hem de İş Hukuku bakımından ağır bir hak ihlalidir. Bu uygulama çalışanın gelecekteki emekli aylığını, işsizlik ödeneğini ve iş kazası tazminatlarını doğrudan yarı yarıya düşürmektedir.
Yasal Mevzuat Maddesi

İş Kanunu Madde 24/II-e Uyarınca Derhal Haklı Fesih Hakkı

4857 Sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin "Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller" başlıklı (II) numaralı bendinin (e) alt bendinde; işçinin ücretinin kanun veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmemesi veya ödenmemesi açıkça haklı fesih sebebi sayılmıştır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu yerleşik içtihatlarında, sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmamasını doğrudan Madde 24/II-e kapsamında işçiye derhal fesih hakkı veren en temel sebeplerden biri olarak kabul etmektedir. İşçi, ihbar süresi beklemeksizin iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshedebilir ve gerçek ücreti üzerinden hesaplanacak kıdem tazminatını talep edebilir.
Yargıtay Emsal Kararı

Bordroları İmzalamış Olmak Davayı Etkiler mi? (Yargıtay Görüşü)

İşverenler davalarda çoğunlukla işçinin asgari ücret yazan bordroları imzaladığını ve ihtirazi kayıt koymadığını savunmaktadır. Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarında açıkça belirtildiği üzere; işçinin ekonomik bağımlılık altında ve işini kaybetme korkusuyla bordroları imzalamış olması, gerçek ücretin araştırılmasına engel teşkil etmez. Nitelikli bir mühendisin, kıdemli bir şefin, avukatın, yazılımcının veya ustabaşının asgari ücretle çalışması "hayatın olağan akışına aykırı" kabul edilir ve mahkeme gerçek ücreti resen araştırır. İmzalı bordrolar dahi emsal ücret araştırması ve tanık beyanları ile hükümsüz kılınabilir.
Hukuki İnceleme

Mahkemede Gerçek Ücret Nasıl İspat Edilir? (Delil Türleri)

Dava ve arabuluculuk sürecinde gerçek ücretin kanıtlanmasında şu deliller belirleyici rol oynar: • Emsal Ücret Müzekkereleri: İlgili meslek odalarına (TMMOB, Tabip Odası, Barolar, Ticaret Odaları) yazı yazılarak aynı kıdem ve tecrübedeki bir çalışanın piyasa rayiç ücreti sorulur. • TÜİK Kazanç Veritabanı: Türkiye İstatistik Kurumu'nun sektörel ve unvan bazlı resmi ücret istatistikleri celbedilir. • Dijital Deliller: İşyeri e-postaları, WhatsApp gruplarındaki maaş konuşmaları, prim hedefleri ve performans çizelgeleri. • Tanık Beyanları: Aynı işyerinde çalışmış veya çalışan iş arkadaşlarının tanıklığı. • Banka Transfer Kayıtları: Şirket ortaklarının veya muhasebe yetkililerinin şahsi hesaplarından yapılan düzenli para transferleri.
Hukuki İnceleme

Geriye Dönük Hizmet Tespiti ve SGK Şikayeti

İşçi, kıdem tazminatı davasının yanı sıra SGK'ya bildirilmeyen eksik kazançların tespiti için "Hizmet Tespiti Davası" açabilir. Bu davanın sonucunda SGK, işverenden geriye dönük tüm prim farklarını gecikme cezası ve faiziyle birlikte tahsil eder ve işçinin SGK hizmet dökümündeki prime esas kazançları gerçek rakamlara yükseltilir. Ayrıca ALO 170 veya CİMER üzerinden yapılacak ihbarlar neticesinde SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı işyerine müfettiş görevlendirerek geriye dönük defter incelemesi yapabilmektedir.
Kritik Kural & Süreler

Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler

Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve maaş alacaklarında zamanaşımı fesih tarihinden itibaren 5 yıldır. Ancak prime esas kazancın tespiti (hizmet tespiti) davalarında işten ayrılınan yılın sonundan itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre uygulanır. Hak kaybına uğramamak adına feshin ardından vakit kaybetmeden yasal yollara başvurulmalıdır.
Hukuki İnceleme

Kıdem Tazminatında Giydirilmiş Ücret Hesabı

Gerçek ücret üzerinden kıdem tazminatı hesaplanırken yalnızca temel çıplak maaş değil, çalışana sağlanan yemek parası, servis veya yol yardımı, düzenli prim ve ikramiyeler de eklenir. Elden ödenen tutarların giydirilmiş brüt ücrete dahil edilmesiyle birlikte işçinin alacağı kıdem tazminatı katlanarak artmaktadır.
Uygulama Rehberi

Gerçek Ücretin Tespiti ve Haklı Fesih Süreci

SGK primi eksik yatırılan çalışanın izlemesi gereken yasal aşamalar:

1

1. Delil ve İletişim Kayıtlarını Toplayın

Gerçek maaşınızı gösteren şirket içi e-postaları, WhatsApp yazışmalarını, prim tablolarını ve banka para transfer açıklamalarını arşivleyin.

2

2. Noterden Haklı Fesih İhtarnamesi Gönderin

İşverene çekeceğiniz ihtarnamede 4857 SK Md. 24/II-e ve 5510 SK Md. 86 uyarınca primlerin eksik bildirilmesi nedeniyle sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğinizi belirtin.

3

3. Kıdem Tazminatınızı Gerçek Ücretten Talep Edin

Kıdem tazminatı ve kullanılmayan izin gibi haklarınızın çıplak asgari ücretten değil, gerçek brüt maaşınız üzerinden ödenmesini talep edin.

4

4. Arabuluculuk ve Hizmet Tespiti Davası Açın

İşveren ödemezse adliye arabuluculuk bürosuna başvurun; SGK primlerinin düzeltilmesi için ise İş Mahkemesinde Hizmet Tespiti davası açın.

Merak Edilenler

Bu Konu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Evet. Noterden göndereceğiniz ihtarnamede feshin gerekçesini 'SGK primlerinin gerçek maaşımdan bildirilmemesi ve elden ödeme yapılması' olarak belirttiğiniz takdirde feshiniz haklı fesih sayılır ve kıdem tazminatına hak kazanırsınız.

Kendi Tazminatınızı Şimdi Hesaplayın

2026 yılı tavanları ve vergi dilimleriyle anında net sonucu görün.

Hesaplama Aracına Git
Can Özkan
Can ÖzkanMevzuat Yazarı

Bordro ve Mali Mevzuat Danışmanı

4 Rehber Makalesi

Bordrolama, gelir ve damga vergisi dilimleri, kıdem tavanı ve İŞKUR işsizlik maaşı hesaplama modelleri üzerine araştırmacı.

Çalışma Alanları:2026 Kıdem Tavanı ve Vergi KesintileriİŞKUR İşsizlik Maaşı ve Ödenek SüreleriKümülatif Gelir Vergisi Dilimleri
İlginizi Çekebilecek Diğer Rehberler
Tüm Rehber Arşivi →
Fesih Hakları15 dk

SGK İşten Çıkış Kodları 2026: Hangi Kodlar Kıdem, İhbar ve İşsizlik Maaşı Alır? (Tam Liste)

2026 güncel SGK işten çıkış kodları listesi: Toplam 47 aktif kodun kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve İŞKUR işsizlik maaşı hakları tablosu, kod 29 gerçeği ve 10 günlük itiraz rehberi.

Kıdem Tazminatı10 dk

15 Yıl 3600 Gün Şartıyla Kıdem Tazminatı Alarak İşten Ayrılma Rehberi (2026)

İlk sigorta girişi 8 Eylül 1999 öncesi olanların 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günüyle istifa ederek kıdem tazminatı alma şartları, SGK yazısı ve Yargıtay kuralları.

Haklı Fesih10 dk

Maaşın Geç Yatması veya Eksik Ödenmesi Nedeniyle Haklı Fesih Rehberi

Maaşı düzenli ödenmeyen veya 20 günden fazla geciken işçinin İş Kanunu Md. 24/II-e ve Md. 34 uyarınca derhal fesih, kıdem tazminatı ve en yüksek faiz talep hakları.