ArabuluculukYayın: 2026-08-10 (Güncelleme: 2026-08-24)9 dk

Arabuluculuk Sürecinde İşçi Alacakları Hesabı ve Vergilendirme

Burak Yılmaz

İş Hukuku ve Mevzuat Editörü

Yazarın Sayfası
arabuluculuk işçi alacakları hesaplama - Arabuluculuk Sürecinde İşçi Alacakları Hesabı ve Vergilendirme
Şema ve Bilgi Grafiği: Arabuluculuk Sürecinde İşçi Alacakları Hesabı ve Vergilendirme (2026 Yılı Güncel Parametreleri)
Öne Çıkan Başlıca Maddeler (Hızlı Özet)
  • 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu Madde 3 uyarınca kıdem, ihbar, fazla mesai ve yıllık izin gibi işçi alacaklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu dava şartıdır.
  • Arabuluculuk görüşmelerinde tarafların imzaladığı 'Anlaşma Tutanağı' mahkeme ilamı (kesinleşmiş mahkeme kararı) hükmündedir ve doğrudan ilamlı icraya konulabilir.
  • Arabuluculuk anlaşma belgesinde kıdem tazminatı olarak belirlenen tutar gelir vergisinden muaftır; yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir.
  • Arabulucuya başvuru tarihi itibarıyla kıdem ve ihbar tazminatındaki 5 yıllık zamanaşımı süresi durur ve görüşmeler boyunca işlemez.

Zorunlu dava şartı arabuluculukta kıdem, ihbar ve izin alacaklarının müzakeresi, anlaşma tutanağının ilam niteliği ve vergi avantajları.

Mevzuat ve Karşılaştırma Tablosu

Arabuluculuk ile İş Mahkemesi Davası Karşılaştırma Tablosu

7036 Sayılı Kanun kapsamında arabuluculuk süreci ile dava sürecinin temel farkları:

Karşılaştırma KriteriZorunlu Arabuluculuk Süreciİş Mahkemesi Dava Yoluİşçiye Sağlanan Avantaj
Süreç ve Karar Süresi3 Hafta (Zorunlu hallerde +1 hafta uzama)Ortalama 1.5 – 3 Yıl (İstinaf/Yargıtay dahil)Arabuluculukta haftalar içinde nakit tahsilat
Maliyet & MasraflarAnlaşma olmazsa işçiye tamamen ücretsizdirBilirkişi, harç ve tebligat giderleri peşin ödenirArabuluculuk sıfır maliyetli risk güvencesi sunar
Sonucun Hukuki Niteliğiİlam Niteliğinde Belge (Kesin ve temyiz edilemez)Mahkeme İlamı (İstinaf ve temyiz yolları açıktır)Arabuluculuk anlaşması derhal icra edilebilir
Vergilendirme DurumuKıdem tazminatı gelir vergisinden muaftırMahkemece hükmedilen kıdem gelir vergisinden muaftırVergi avantajı aynen korunur
Hukuki İnceleme

Zorunlu Arabuluculuk Nedir ve Hangi İşçi Alacaklarını Kapsar?

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi gereğince, kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. İşçinin hak ettiği kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ödenmeyen aylık ücretler, fazla mesai (fazla çalışma) ücreti, ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücretleri, yıllık izin parası ve kötüniyet tazminatı gibi alacaklar doğrudan arabuluculuk kapsamındadır. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan İş Mahkemesinde dava açılması halinde, dava usulden (dava şartı yokluğu sebebiyle) derhal reddedilir.
Kritik Kural & Süreler

Arabuluculuk Başvurusu Nasıl Yapılır ve Süreler Nelerdir?

Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki veya işin görüldüğü yerdeki Adliye Arabuluculuk Bürosu'na dilekçe verilerek yapılır. Adliyede büro kurulmamışsa görevlendirilen Sulh Hukuk Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğü'ne müracaat edilir. Başvuru sırasında işçiden herhangi bir harç veya başvuru masrafı alınmaz. Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde süreci tamamlamak zorundadır. Bu süre zorunlu hallerde arabulucu tarafından en fazla 1 hafta uzatılabilir (toplam azami 4 hafta). Başvuru yapıldığı andan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede tüm zamanaşımı ve hak düşürücü süreler durur.
Hukuki İnceleme

Arabuluculuk Tutanağının İlam Niteliği ve İcra Gücü

Arabuluculuk müzakereleri sonunda tarafların anlaşması halinde düzenlenen "Anlaşma Tutanağı", 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca ilam (kesin mahkeme kararı) niteliğindedir. İşveren anlaşma belgesinde taahhüt ettiği tarihte ödemeyi yapmazsa, işçi hiçbir yeni dava açmaya gerek kalmaksızın İcra Dairesi'ne başvurarak doğrudan "İlamlı İcra Takibi" başlatabilir ve işverenin banka hesaplarına, şirket araçlarına ve gayrimenkullerine haciz koydurabilir.
Hesaplama & Mali Boyut

Arabuluculukta Vergilendirme ve Kesintiler

Arabuluculuk masasında anlaşılan tutarların vergilendirilmesinde 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri aynen uygulanır. Kıdem tazminatı olarak belirlenen kalemler yasal tavan dahilinde Gelir Vergisi ve SGK kesintisinden muaftır; sadece binde 7,59 damga vergisi kesilir. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacakları ise nitelikleri gereği Gelir Vergisi ve Damga Vergisi kesintisine tabidir. Anlaşma tutanağında her bir alacak kaleminin (örneğin "50.000 TL Kıdem, 15.000 TL İzin") ayrı ayrı açıkça yazılması, işçinin haksız vergi kesintisine uğramaması açısından kritik önemdedir.
Kritik Kural & Süreler

Anlaşamama Halinde Dava Açma Süreci

Müzakerelerde taraflar bir uzlaşmaya varamazlarsa arabulucu "Son Tutanağı" (Anlaşamama Tutanağı) tanzim eder. İşçi, bu son tutanağın aslını veya arabulucu onaylı suretini dava dilekçesine ekleyerek İş Mahkemesinde alacak davası açabilir. Arabuluculuk son tutanağı eklenmeden açılan davalara mahkeme 1 haftalık kesin süre verir; tamamlanmazsa dava reddedilir.
Hukuki İnceleme

Arabuluculuk Ücretini Kim Öder?

Taraflar anlaşamazsa, 2 saate kadar olan arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; işçinin cebinden hiçbir para çıkmaz. Taraflar anlaşırsa, aksi kararlaştırılmadıkça Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan arabuluculuk ücreti işçi ve işveren tarafından eşit olarak ödenir (ancak uygulamada masrafların tamamı çoğunlukla işveren tarafından karşılanmaktadır).
Uygulama Rehberi

İş Hukukunda Arabuluculuk Başvuru Adımları

Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecini yürütme adımları:

1

1. Alacak Kalemlerinizi ve Miktarlarını Hesaplayın

Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, UBGT ve kullanılmayan yıllık izin alacaklarınızı brüt ve net olarak tek tek hesaplayın.

2

2. Adliye Arabuluculuk Bürosuna Başvurun

İşverenin merkezinin bulunduğu veya işin yapıldığı yerdeki adliye arabuluculuk bürosuna ücretsiz başvuru formunu doldurarak müracaat edin.

3

3. Müzakere Toplantısına Katılın

Atanan arabulucunun belirlediği ilk oturuma şahsen veya avukatınızla katılarak taleplerinizi ve hesaplama dökümlerinizi masaya koyun.

4

4. Anlaşma veya Anlaşamama Tutanağını İmzalayın

Uzlaşma sağlanırsa icra kabiliyeti olan Anlaşma Belgesi imzalanır; uzlaşma olmazsa son tutanakla İş Mahkemesinde alacak davası açılır.

Merak Edilenler

Bu Konu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Evet. Arabuluculuk görüşmelerine şahsen katılabilirsiniz. Ancak hesaplamalarda ve hak kayıplarını önlemede bir iş hukuku avukatından hukuki destek almak tavsiye edilir.

Kendi Tazminatınızı Şimdi Hesaplayın

2026 yılı tavanları ve vergi dilimleriyle anında net sonucu görün.

Hesaplama Aracına Git
Burak Yılmaz
Burak YılmazMevzuat Yazarı

İş Hukuku ve Mevzuat Editörü

9 Rehber Makalesi

İş hukuku, kıdem ve ihbar tazminatı hesaplamaları, fesih süreçleri ve arabuluculuk uygulamaları üzerine içerik araştırmacısı ve mevzuat editörü.

Çalışma Alanları:Kıdem ve İhbar Tazminatı4857 SK Madde 24 & 25 Fesihleriİş Hukuku Arabuluculuk İlkeleri
İlginizi Çekebilecek Diğer Rehberler
Tüm Rehber Arşivi →
Fesih Hakları15 dk

SGK İşten Çıkış Kodları 2026: Hangi Kodlar Kıdem, İhbar ve İşsizlik Maaşı Alır? (Tam Liste)

2026 güncel SGK işten çıkış kodları listesi: Toplam 47 aktif kodun kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve İŞKUR işsizlik maaşı hakları tablosu, kod 29 gerçeği ve 10 günlük itiraz rehberi.

Kıdem Tazminatı10 dk

15 Yıl 3600 Gün Şartıyla Kıdem Tazminatı Alarak İşten Ayrılma Rehberi (2026)

İlk sigorta girişi 8 Eylül 1999 öncesi olanların 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günüyle istifa ederek kıdem tazminatı alma şartları, SGK yazısı ve Yargıtay kuralları.

Bordro & Vergi11 dk

SGK Primlerinin Eksik veya Gerçek Dışı Gösterilmesi Nedeniyle Tazminat

Gerçek maaşı yüksek olduğu halde SGK'ya asgari ücretten bildirilen veya elden ödeme yapılan işçinin haklı fesih, kıdem tazminatı ve hizmet tespiti hakları.