Avukatsız Tazminat Davası ve Arabuluculuk Rehberi: Dava Açma Aşamaları, Masraflar ve Dilekçe
- Türk hukukunda bir işçinin kendi davasını bizzat açması ve takip etmesi anayasal bir haktır; avukat tutma zorunluluğu yoktur.
- İş davası açmadan önce 7036 Sayılı Kanun Madde 3 gereğince adliyedeki Arabuluculuk Bürosuna başvurmak DAVA ŞARTIDIR; doğrudan dava açılırsa usulden reddedilir.
- Arabuluculukta anlaşma sağlanamadığına dair 'Son Tutanak' düzenlendikten sonra KESİN 2 HAFTA içinde dava açılmalıdır.
- Maddi durumu yetersiz olan işçiler HMK 334 uyarınca 'Adli Yardım' talep ederek harç ve gider avansı ödemeden dava açabilirler.
Avukat tutmadan iş mahkemesinde kıdem ve ihbar tazminatı davası nasıl açılır? 7036 Sayılı Kanun zorunlu arabuluculuk süreci, adliye harç ve gider avansı tarifesi, UYAP Vatandaş Portal adımları ve örnek dava dilekçesi.
Avukatsız Tazminat Davası Süreç ve Masraf Matrisi (2026)
İş mahkemesinde bizzat dava açarken karşılaşılan aşamalar, süreler ve ortalama yargılama giderleri tablosu:
| Aşama / İşlem Türü | Yasal Süre / Vade | Masraf / Harç Tutarı | Zorunluluk Durumu |
|---|---|---|---|
| Zorunlu Arabuluculuk Başvurusu | 3 + 1 Hafta (En fazla 4 hafta) | Ücretsiz (0 TL) | Dava Şartı (Zorunlu) |
| İş Mahkemesi Başvurma & Peşin Harç | Arabuluculuktan sonra 5 yıllık zamanaşımı | Maktu Başvuru Harcı + Nispi Harç | Zorunlu (Adli yardım yoksa) |
| Gider Avansı (Tebligat & Bilirkişi) | Dava açılışında vezneye yatırılır | HMK Gider Avansı Tarifesi | Dava Şartı (Eksikse tamamlatılır) |
| Bilirkişi Hesap Raporu İncelemesi | Mahkemece verilen 1-2 aylık süre | Gider avansından karşılanır | Rapor itirazı için 2 hafta süre |
| Kararın İcraya Konulması | Gerekçeli kararın tebliğinden sonra | İcra takip harcı (Borçluya yükletilir) | Tahsilat İçin İhtiyari |
Yasal Çerçeve ve Temel Esaslar: Kendi Davasını Açma Hakkı
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 36. maddesi uyarınca herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu hükümleri gereğince, Türk hukuk sisteminde kural olarak bir avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır. Her Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, İş Mahkemelerinde ve Adliye Arabuluculuk Bürolarında bizzat kendi adına başvuru yapabilir, dava dilekçesi verebilir ve duruşmalarda kendisini savunabilir.
Ancak iş hukuku davaları, katı usul kurallarına, hak düşürücü sürelere ve ispat yükümlülüklerine tabidir. 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca işçi alacakları ve tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması mutlak bir 'Dava Şartı'dır. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan açılan davalar esasa girilmeksizin usulden reddedilir. Bu rehberde, bir çalışanın avukat tutmaksızın hak kazandığı kıdem, ihbar, fazla mesai ve yıllık izin alacaklarını arabuluculuk ve mahkeme yoluyla nasıl tahsil edebileceğini adım adım inceliyoruz. Sitemizdeki kıdem tazminatı hesaplama aracı ile dava öncesi net alacağınızı hesaplayabilirsiniz.
Aşama: Zorunlu Arabuluculuk Başvurusu ve Sürecin İşletilmesi
7036 Sayılı Kanun gereğince iş sözleşmesinden kaynaklanan her türlü kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatı ile ücret alacaklarında adliye arabuluculuk bürosuna başvurulması kanuni zorunluluktur. Arabuluculuk süreci şu adımlarla yürütülür:
1. Başvuru Yeri: İşverenin yerleşim yeri (şirket merkezi) veya işin yapıldığı yerdeki Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı Arabuluculuk Bürosu'na bizzat başvurulur. Alternatif olarak e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal üzerinden de online başvuru yapılabilir.
2. Ücret Muafiyeti: Arabuluculuk bürosuna başvuru esnasında işçiden hiçbir harç, başvuru ücreti veya dosya masrafı alınmaz. Başvuru tamamen ücretsizdir.
3. Süreler: Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde görüşmeleri sonuçlandırır; zorunlu hallerde bu süre en fazla 1 hafta uzatılabilir (toplam 4 hafta).
4. Görüşme ve Anlaşamama: Taraflar arabulucu huzurunda toplanır veya telekonferansla görüşür. İşveren haklı talepleri kabul etmezse arabulucu 'Son Tutanak' (Anlaşamama Tutanağı) düzenler. Bu tutanak, İş Mahkemesinde dava açabilmek için kanunen zorunlu olan en kritik resmi belgedir.
Aşama: İş Mahkemesinde Dava Açma ve UYAP Portal Kullanımı
Arabuluculukta anlaşma sağlanamaması durumunda son tutanağın aslı veya arabulucu onaylı suretiyle birlikte 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde yetkili İş Mahkemesinde dava açılır:
Dava Açma Yolu: - Adliye Tevzi Bürosu: Hazırlanan 3 nüsha dava dilekçesi, delil listesi ve arabuluculuk son tutanağı adliye hukuk ön büro / tevzi bürosuna teslim edilir. - UYAP Vatandaş Portal (Online): e-İmza veya mobil imza sahibi olan vatandaşlar, adliyeye gitmeden UYAP Vatandaş Portal (vatandas.uyap.gov.tr) üzerinden dava dilekçesini sisteme yükleyerek harçlarını kredi kartıyla ödeyip davayı anında açabilirler.
Yargılama Harçları ve Gider Avansı (2026 Tarifesi): Dava açarken HMK uyarınca başvurma harcı, peşin karar ve ilam harcı ile tebligat ve bilirkişi masraflarını içeren gider avansı vezneye peşin yatırılır. Ancak maddi durumu dava açmaya elvermeyen işçiler HMK 334 uyarınca 'Adli Yardım' talebinde bulunarak tüm bu masraflardan geçici olarak muaf tutulmayı talep edebilirler. Davanın kazanılması halinde yatırılan tüm harç ve gider avansları işverenden tahsil edilerek işçiye iade edilir.
Delillerin Toplanması ve İspat Külfeti (İşçi Lehine Yorum İlkesi)
İş mahkemelerinde hâkimler, iş hukukunun temel prensibi olan 'İşçi Lehine Yorum' ilkesi gereğince delilleri titizlikle değerlendirir. Avukatsız yürütülen davalarda delillerin doğru sunulması davanın kazanılmasındaki en belirleyici unsurdur:
- Kıdem ve Ücret İspatı: SGK hizmet dökümü, banka hesap ekstreleri, ücret hesap pusulaları, şirket e-postaları, WhatsApp yazışmaları ve personel kimlik kartları. - Fazla Mesai ve Tatil Çalışmaları: İşyeri giriş-çıkış kart okuma kayıtları, nöbet çizelgeleri, servis listeleri ve en önemlisi işyerinde aynı dönemde çalışmış çalışma arkadaşlarının 'Tanık Beyanları'. - Feshin Haksızlığı: Fesih bildirim tebligatı, savunma talep yazısı, ihtarname suretleri.
Önemli Kural: Delil listesinde açıkça belirtilmeyen belgeler sonradan dosyaya sunulamaz; bu nedenle dilekçenin ekine tüm deliller numaralandırılarak eklenmelidir.
Boşlukları Doldurulabilir Matbu İş Mahkemesi Dava Dilekçesi Taslağı
Avukat tutmadan bizzat açılabilecek örnek işçilik alacakları dava dilekçesi taslağı aşağıda sunulmuştur:
[NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİNE] (İş Mahkemesi Bulunmayan Yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi'ne)
DAVACI (İŞÇİ): Adı Soyadı: [Adınız Soyadınız] T.C. Kimlik No: [11 Haneli T.C. Kimlik Numaranız] Adres: [Açık İkametgah Adresiniz] İletişim: [Telefon Numaranız]
DAVALI (İŞVEREN): Ticaret Unvanı: [İşverenin / Şirketin Tam Ticaret Unvanı] Adres: [İşyerinin / Şirket Merkezinin Adresi]
DAVA KONUSU: Fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla; HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ödenmeyen yıllık izin ücreti ve fazla mesai alacaklarımın yasal ve mevduata uygulanan en yüksek banka faiziyle birlikte davalıdan tahsili talebidir.
DAVA DEĞERİ: [Örn: Şimdilik 10.000 TL - Belirsiz Alacak]
AÇIKLAMALAR:
1. Davalı işveren nezdinde [İşe Giriş Tarihi] – [Fesih Tarihi] tarihleri arasında [Göreviniz / Unvanınız] olarak aralıksız [Hizmet Süreniz] süreyle çalışmış bulunmaktayım. Son aylık giydirilmiş brüt ücretim [Brüt Maaş Tutarı] TL'dir.
2. İş sözleşmem [Fesih Tarihi] tarihinde davalı işveren tarafından haksız ve geçerli bir neden olmaksızın feshedilmiş, hak kazandığım yasal tazminatlarım ve işçilik alacaklarım tarafıma ödenmemiştir.
3. 7036 Sayılı Kanun uyarınca [Arabuluculuk Büro No] başvuru numarası ile arabuluculuğa başvurulmuş, ancak davalı işveren ile anlaşma sağlanamamış olup [Tarih] tarihli Anlaşamama Son Tutanağı ekte sunulmuştur.
4. Bu doğrultuda tarafıma ödenmesi gereken; a) Kıdem Tazminatı, b) İhbar Tazminatı, c) Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti, d) Fazla Çalışma (Mesai) Alacaklarının bilirkişi incelemesi neticesinde hesaplanarak hüküm altına alınmasını talep etmekteyim.
HUKUKİ SEBEPLER: 4857 Sayılı Kanun, 1475 Sayılı Kanun m. 14, 7036 Sayılı Kanun, 6100 Sayılı HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: SGK Hizmet Dökümü, İşyeri Şahsi Özlük Dosyası (Celbi Talep Edilir), Banka Kayıtları, Arabuluculuk Son Tutanağı, Tanık Beyanları, Bilirkişi İncelemesi ve her türlü yasal delil.
NETİCE VE TALEP: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; 1. Davamın kabulü ile fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak üzere şimdilik [Dava Değeri] TL işçilik alacağımın fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 2. Yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı (İşçi) [Adınız Soyadınız] İmza:
Avukatsız Kıdem Tazminatı Davası Açma ve Takip Adımları
Vatandaşların kendi başlarına tazminat davası açma rehberi.
1. Adliyede Arabuluculuk Bürosuna Başvurun
İşyerinin bulunduğu adliyedeki Arabuluculuk Bürosuna giderek ücretsiz başvuru formunu doldurun.
2. Arabuluculuk Görüşmelerine Katılın
Görüşmede haklarınızı savunun; anlaşamazsanız 'Son Tutanağı' ıslak imzalı teslim alın.
3. Dava Dilekçenizi HMK 119'a Uygun Hazırlayın
Taleplerinizi (kıdem, ihbar, fazla mesai) ve delillerinizi içeren resmi dava dilekçesini yazın.
4. UYAP Vatandaş veya Ön Bürodan Davayı Açın
e-İmza ile UYAP portalından veya adliye tevzi bürosundan harçları yatırarak (veya adli yardımla) davayı başlatın.
Bu Konu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Avukat tutmadan tazminat davası açmak hak kaybına yol açar mı?
Hukuken avukat tutma zorunluluğu yoktur; vatandaşlar kendi davalarını açabilir. Ancak dava dilekçesinin eksik yazılması, arabuluculuk tutanağının eklenmemesi veya delil bildirme sürelerinin kaçırılması durumunda davanın usulden reddedilme riski bulunur. Bu nedenle usul kurallarına ve sürelere harfiyen uyulmalıdır.
Arabuluculukta anlaşamazsam dava açmak için ne kadar sürem var?
Kıdem, ihbar ve fazla mesai alacaklarında zamanaşımı süresi iş akdinin feshedildiği tarihten itibaren 5 yıldır. Arabuluculuk son tutanağı düzenlendikten sonra bu 5 yıllık süre dolmadan dilediğiniz zaman dava açabilirsiniz (İşe iade davalarında ise arabuluculuk tutanağından sonra 2 hafta içinde dava açılması şarttır).
Dava masraflarını ödeyecek maddi durumum yoksa ne yapabilirim?
6100 Sayılı HMK Madde 334 uyarınca maddi durumu yetersiz olan işçiler dava dilekçesinde 'Adli Yardım' talebinde bulunabilirler. Muhtarlıktan alınacak fakirlik belgesi veya e-Devlet gelir dökümü mahkemeye sunulduğunda hâkim harç ve avans yatırma zorunluluğunu dava sonuna kadar erteleyebilir.
Dava ne kadar sürer ve tazminat faizle mi ödenir?
İş mahkemelerindeki işçilik alacağı davaları iş yoğunluğuna bağlı olarak ortalama 8 ay ila 18 ay arasında sonuçlanır. Kıdem tazminatı için feshin gerçekleştiği tarihten itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi, ihbar ve fazla mesai için ise dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilir.
Davayı kazanırsam ödediğim harç ve masrafları geri alabilir miyim?
Evet. 6100 Sayılı HMK uyarınca davayı kazanan tarafın yaptığı tüm harç, tebligat ve bilirkişi masrafları yargılama gideri olarak hüküm altına alınır ve davalı işverenden tahsil edilerek işçiye iade edilir.
2026 yılı güncel mevzuat parametreleri, yasal tavanlar ve resmi formüllerle anında hesaplama yapın.
2026 Kıdem Tazminatı Hesaplama Robotu
H1 (64.948,77 ₺) ve H2 (73.729,87 ₺) tavanlarıyla net hak edişinizi hesaplayın.
2026 İhbar Tazminatı Hesaplama Robotu
Çalışma sürenize karşılık gelen bildirim öneli ve vergi kesintisi sonrası net tutar.
Birleşik Tazminat ve Hak Ediş Motoru
Kıdem, ihbar, izin ve işsizlik maaşı tutarlarını tek hesaplama ile karşılaştırın.
İş Hukuku ve Mevzuat Editörü
İş hukuku, kıdem ve ihbar tazminatı hesaplamaları, fesih süreçleri ve arabuluculuk uygulamaları üzerine içerik araştırmacısı ve mevzuat editörü.
Arabuluculuk Son Tutanağı Sonrası Dava Açma Süresi, Ücret Tarifesi ve İcra Edilebilirlik
7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu Madde 3 ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu çerçevesinde; son tutanağın düzenlenmesinden sonra işe iade davasında 2 haftalık hak düşürücü süre, işçilik alacaklarında zamanaşımı, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hesaplamaları, anlaşma belgesine Sulh Hukuk Mahkemesi'nden icra edilebilirlik şerhi alma usulü, ilamlı icra takibi ve resmi mahkeme şerh dilekçesi taslağı.
Hizmet Tespiti Davası: SGK Kaydı Yapılmayan Çalışmanın İspatı ve 5 Yıllık Hak Düşürücü Süre 2026
İşveren tarafından sigortasız (kayıt dışı) çalıştırılan veya SGK'ya eksik bildirilen işçilerin geriye dönük prim günlerini ve gerçek ücretlerini tescil ettirmek için açtığı Hizmet Tespiti Davası şartları, 5510 Sayılı Kanun Madde 86/9, 5 yıllık hak düşürücü sürenin istisnaları, bordro ve komşu işyeri tanıklarının delil değeri ve İş Mahkemesi dava dilekçesi taslağı.
Sendikal Tazminat ve Ayrımcılık Davası: 6356 Sayılı Kanun Kapsamında İşçi Hakları
6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Madde 25 uyarınca sendikal tazminat, 1 yıllık ücret tutarındaki asgari tazminat tabanı, sendikal ayrımcılığın ispatı ve işe iade süreci.
Bu Konu Hakkında Sorunuz veya Yaşadığınız Bir Uyuşmazlık Var mı?
Kıdem, ihbar, işe iade, mobbing ve fesih süreçleriyle ilgili uyuşmazlıklarınızı yazabilir; mevzuat uzmanlarımızın değerlendirmelerini inceleyebilirsiniz.